نیکولو ماکیاولی فیلسوف سیاسی ایتالیایی که در قرن شانزدهم میلادی زندگی میکرد، برای نظریات جریانساز خود در حوزه قدرت و حکومتداری شهرت دارد. او در کنار نهضت اصلاح دینی یکی از نظریهپردازانی است که زمینه نهادینه شدن سکولاریسم را فراهم آورد. (برای مطالعه بیشتر در باره تأثیر نهضت اصلاح دینی در سکولاریسم به اینجا مراجعه …
نهضت اصلاح دینی یکی از زمینههای موثر برای سکولاریسم بود چراکه در این دوره تغییر بنیادین الهیات مسیحی به گونهای رقم خورد که از گستره دین کاسته و رشد و شکوفایی سکولاریسم فزونی یافت. (برای مطالعه بیشتر میتوان به کتابهایی مثل «ظهور و سقوط سکولاریسم» مراجعه کرد) اصلاح دینی، به جنبشهایی برای تصحیح جنبههایی از …
عصمت انبیاء یکی از مباحث کلامی تفسیری است. اینکه پیامبر اسلام (ص) مصون و معصوم از گناه است مورد اتفاق و پذیرش همه مسلمانان است. با این حال برخی آیات همچون آیه 55 سوره غافر که در آن سخن از گناه پیامبر (ص) و استغفار برای آن مطرح کرده است، با این اندیشه در تعارض …
چرا در آیه 55 سوره غافر دستور به استغفار پیامبر داده شده؟ ادامه »
پیشرفت و شکوفایی جامعه انسانی یکی از موضوعاتی است که بسیاری از اندیشمندان را به خود مشغول ساخته است. اینکه یک جامعه در چه حالتی رشد می کند؟ اینکه یک جامعه چگونه شکوفا میشود؟ آشکاراست که پاسخ به این پرسش، علل انحطاط جامعه را نیز روشن میسازد؟ یعنی اگر جامعهای به شکوفایی و رشد نرسد، …
حجاب از جمله دستورات و الزامات شرعی است که در دین اسلام در آیات متعددی بدان توجه داده شده است. از جمله آیات، آیه 31 سوره نور است: « وَقُل لِّلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَغۡضُضۡنَ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِنَّ وَيَحۡفَظۡنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَلۡيَضۡرِبۡنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوۡ ءَابَآئِهِنَّ أَوۡ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ …
شرور و بلایای طبیعی همچون زلزله، سیل، ویروسهایی مثل کرونا و… این سوال برای بسیاری از افراد ایجاد کردهاند که آیا این پدیدهها نتیجه شرور اخلاقی (اعمال ناشایست انسانها) است یا شری طبیعی است؟ این پرسش ناشی از آن است که آیا رفتار بشر مثل گناهان او در بروز اتفاقاتی مثل کرونا مؤثر است یا …
گناه نخستین و فداشدن حضرت عیسی (ع) از پرسشهایی است که ذهن بسیاری را به خود مشغول ساخته است بلکه تا حدودی در نگاه برخی از عموم مردم نیز به عنوان یک اصل پذیرفته شده است. اسلام این انگاره را نمیپذیرد باید دانست اساس این مطلب از مسیحیت است و اسلام این انگاره را نمیپذیرد. …
فتح ایران توسط مسلمانان تأثیر جدی بر جایگاه و موقعیت ایران داشته است. بدین جهت، این واقعه بزرگ ذهن بسیاری از متفکران و اندیشمندان را به خود مشغول ساخته است. از جمله پرسشهایی که نسبت به این مسئله «فتح ایران و اسلام ایرانیان» مطرح میشود، چرایی شکست ایرانیان از مسلمانان و چگونگی رفتار مسلمانان با …
اصول صلح و همزیستی در اسلام یکی از مسائلی است که میتواند موضع دین اسلام نسبت به مسائل حقوق بشر را نمایان میسازد. خشونت از نگاه اسلام مبتنیبر چهار اصل است: کرامت انسانی، اشتراکات توحیدی، اخوت اسلامی و ضرورت دفاعی. این اصول بهترتیب در مواجهه با عموم انسانها، در تعامل با صاحبان ادیان آسمانی، در …
خشونت در اسلام و خشونت در غرب از جمله مسائلی است که نه تنها در ابعاد سیاسی و رسانهای مطرح میشود بلکه از نظر علمی و تاریخی مورد بحث و مناقشه بسیاری است. اینکه آیا اسلام با خشونت موافق است یا نه؟ واقعیات تاریخی جهان اسلام چه میگوید؟ در غرب چه آمارهایی از خشونت وجود …
آزادی عقیده و آزاد اندیشی همواره یکی از از دغدغههای بشریت بوده است. اگرچه کلیسای کاتولیک در قرون وسطا دادگاههای تفتیش عقاید را تشکیل و مبتنی بر آن مجازاتها و جنایتهای هولناکی را ترتیب داد (دورانت ویل، تاریخ تمدن، ج 18، ص 349 و 351 و 360) که منجر به انزوای دین و گرایش شدید …
اجبار یا آزادی عقیده در قرآن با نگاهی به « لا اکراه فی الدین » و آیات جهاد ادامه »
حریم خصوصی از جمله از جمله مسائل مرتبط با حجاب است که در ذیل مسئله حجاب مطرح میشود، اینکه آیا حجاب مسئلهای شخصی و مربوط به حریم خصوصی است یا به حوزه عمومی ارتباط دارد؟ پاسخ به این پرسش آنجا اهمیت مییابد که اگر حجاب امری شخصی باشد، حاکمیت حق دخالت در این مسئله را …
مسئله نسبت جاودانگی عذاب با عدالت الهی از جمله مسائلی است که مورد توجه افراد مختلف بهویژه اندیشمندان بوده است؛ چراکه قرآن کریم از گناهانی یاد میکند که با راتکاب آن، تمام اعمال نیک انسان از بین رفته و باعث تباهی و کیفری بیپایان میشود. در طور تاریخ همواره افرادی با خستگاههای مختلف در این …
هدایت از مفاهیم پرکاربرد در قرآن کریم است که امروزه در دانشهای مختلفی مورد توجه است. در الهیات و کلام در امتداد جبر و اختیار بدان پرداخته میشود. در فلسفه دین در بررسی نظریاتی همچون پلورالیسم (کثرتگرایی دینی) به مسئله هدایت انسان نیز توجه میشود. در ادبیات قرآنی نیز این واژه بسیار کاربرد دارد. با …
شهادت از مهمترین فرهنگهای شیعه است که در زیارت اربعین تبلور یافته است. زیارت اربعین یکی از مهمترین محورهای حیاتی فرهنگ شیعه میباشد که همواره شبعیان راستین با این نشانه در طول تاریخ شناخته میشوند. با اینکه عبارات این زیارت کوتاه است ولی محتوایی ظریف و مضامینی عالی دارد. در این زیارت کوتاه چندین بار …
