فرانسوا ولتر (Voltaire) نویسنده فرانسوی کتابهایی چون «کاندید» و «فلسفه تاریخ» است. ولتر به عنوان نماد مبارزه با ظلم شناخته میشود. او تأثیر شگرفی بر جنبش روشنگری در اروپا و مبانی نظری غرب مدرن (برای مطالعه بیشتر کلیک کنید) داشت. تمدن کنونی غرب تا حدودی مدیون اندیشههای اوست؛ اندیشههایی که در تقابل دکارت بود. او …
انسان در قرآن یکی از مهمترین مباحث زیربنایی به شمار میرود. در واقع انسانشناسی از بنیادیترین مسائل در هر تمدن است. شاید بتوان گفت، مبهمترین و مجهولترین مسئله برای بشر، خود اوست؛ از اینرو همواره این مسئله مورد توجه اندیشمندان و متفکران مختلف بوده است. در واقع انسانشناسی هم در جهانشناسی اثرگذار است و هم …
اعجاز علمی قرآن یکی از ادله اثبات حقانیت و صدق قرآن است. از اینرو اعجاز قرآن، یکی از بحثهای مهم در الهیات اسلامی است. اگر این کتاب معجزه باشد، پس اسلام به عنوان دین الهی خواهد بود و الا اساس آن مورد تردید خواهد بود. نسبت به اینکه قرآن از چه نظر و در چه …
اصطلاح پلورالیسم از واژه لاتین Ploralis به معنای گرایش به کثرت گرفته شده و به عناوینی چون اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اخلاقی، معرفتی و از جمله دینی اضافه میشود. هیک و پلورالیسم دینی پلورالیسم دینی را معمولا با نام جان هیک میشناسند. (برای مطالعه بیشتر نسبت به تفاوت پلورالیسمِ جان هیک با دیگر اندیشمندان و نیز نسبت …
تاریخی نگری به دین از جمله نگرههای فلسفی است که در تمدن غرب مطرح شده است. اوج تاریخی نگری به دین در نظرات هایدگر، گادامر و مارگولیس به ظهور رسیده است. عموم این نظرات ناشی از مبانی انسانشناختی و به طور خاص نظریه «تاریخمندی انسان» است. اینکه هر انسانی موجودی محدود با پیشینهای منحصر به …
زن به عنوان رکنی از ارکان خانواده، نقشی اثرگذار در شاکله و سلامت اجتماع دارد. این نقش به شکل غیر مستقیم در قالب تربیت اعضای جامعه و به شكل مستقیم در قالب حضور اجتماعی وی در عرصههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی بروز و ظهور مییابد. با وجود آنکه اسلام در آیات و روایات متعدد حرمت …
قرآن کریم معجزه خداوند است که پیامبر اسلامی (ص) آن را برای بشر به ارمغان آورده است. نسبت به اعجاز قرآن، مسائل مختلفی مطرح است. اینکه معجزه به چه معناست؟ اینکه معجزه بودن قرآن از چه طریقی اثبات میگردد؟ و دیگر مسائلی که نسبت به قرآن و یا اصل معجزه انبیاء مطرح میگردد. معجزه نشانه …
تمدن غرب را چه بسا بتوان فراگیرترین و گستردهترین الگوی زندگی بشر در جهان حاضر است. تمدنی که در تلاش است ساختارهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و حاکمیتی را به گونهای خاص فراهم آورده که محصول آن سبک خاصی از زندگی را برای بشر به ارمغان آورده است؛ سبکی که مبتنی بر نگرشهای غیردینی و استوار …
تمدنسازی، تحولِ باطنی جمعی است که از تفکر آغاز میشود یعنی درک معانی و مفاهیمی که بر پایه آن اجمالاً معلوم میشود به چه سمتی باید حرکت کرد. در واقع اشتراکاتی در اذهان و قلوب مردمان وجود دارد که بر مبنای آن دنیایشان را میسازند. آن هم نه از روی کتاب و نقشهای کاملاً مشخص …
نیکولو ماکیاولی فیلسوف سیاسی ایتالیایی که در قرن شانزدهم میلادی زندگی میکرد، برای نظریات جریانساز خود در حوزه قدرت و حکومتداری شهرت دارد. او در کنار نهضت اصلاح دینی یکی از نظریهپردازانی است که زمینه نهادینه شدن سکولاریسم را فراهم آورد. (برای مطالعه بیشتر در باره تأثیر نهضت اصلاح دینی در سکولاریسم به اینجا مراجعه …
نهضت اصلاح دینی یکی از زمینههای موثر برای سکولاریسم بود چراکه در این دوره تغییر بنیادین الهیات مسیحی به گونهای رقم خورد که از گستره دین کاسته و رشد و شکوفایی سکولاریسم فزونی یافت. (برای مطالعه بیشتر میتوان به کتابهایی مثل «ظهور و سقوط سکولاریسم» مراجعه کرد) اصلاح دینی، به جنبشهایی برای تصحیح جنبههایی از …
عصمت انبیاء یکی از مباحث کلامی تفسیری است. اینکه پیامبر اسلام (ص) مصون و معصوم از گناه است مورد اتفاق و پذیرش همه مسلمانان است. با این حال برخی آیات همچون آیه 55 سوره غافر که در آن سخن از گناه پیامبر (ص) و استغفار برای آن مطرح کرده است، با این اندیشه در تعارض …
چرا در آیه 55 سوره غافر دستور به استغفار پیامبر داده شده؟ ادامه »
پیشرفت و شکوفایی جامعه انسانی یکی از موضوعاتی است که بسیاری از اندیشمندان را به خود مشغول ساخته است. اینکه یک جامعه در چه حالتی رشد می کند؟ اینکه یک جامعه چگونه شکوفا میشود؟ آشکاراست که پاسخ به این پرسش، علل انحطاط جامعه را نیز روشن میسازد؟ یعنی اگر جامعهای به شکوفایی و رشد نرسد، …
حجاب از جمله دستورات و الزامات شرعی است که در دین اسلام در آیات متعددی بدان توجه داده شده است. از جمله آیات، آیه 31 سوره نور است: « وَقُل لِّلۡمُؤۡمِنَٰتِ يَغۡضُضۡنَ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِنَّ وَيَحۡفَظۡنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَلۡيَضۡرِبۡنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَىٰ جُيُوبِهِنَّ وَلَا يُبۡدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوۡ ءَابَآئِهِنَّ أَوۡ ءَابَآءِ بُعُولَتِهِنَّ …
شرور و بلایای طبیعی همچون زلزله، سیل، ویروسهایی مثل کرونا و… این سوال برای بسیاری از افراد ایجاد کردهاند که آیا این پدیدهها نتیجه شرور اخلاقی (اعمال ناشایست انسانها) است یا شری طبیعی است؟ این پرسش ناشی از آن است که آیا رفتار بشر مثل گناهان او در بروز اتفاقاتی مثل کرونا مؤثر است یا …
